Satel B-1M - Công Tắc Từ Lắp Nổi Cho Hệ Thống Báo Động

Cảm biến từ là thành phần không thể thiếu trong bất kỳ hệ thống báo động nào. B-1M là model lắp nổi đơn giản nhất trong dòng sản phẩm Satel, thiết kế cho cửa sổ và cửa ra vào trong nhà. Hai dây ra thẳng, không terminal, kết nối thẳng vào zone input của trung tâm báo động.

Điểm khác biệt của B-1M so với B-1T: B-1M dùng dây ra trực tiếp (không terminal vít), phù hợp lắp âm tường nhét dây hoặc đi cáp luồn ống. B-1T có terminal vít rời, dễ đấu nối hơn khi dây cứng.

Nguyên lý hoạt động của công tắc từ

Công tắc từ (magnetic contact) gồm 2 phần: phần cảm biến chứa reed switch gắn lên khung cửa, và phần nam châm gắn lên cánh cửa. Khi cửa đóng, nam châm ở gần, reed switch đóng tiếp điểm (Make). Khi cửa mở, nam châm rời xa, reed switch hở (Break), trung tâm nhận tín hiệu zone open và phát cảnh báo.

Khoảng cách Make 30mm là khoảng cách tối đa giữa 2 phần để reed switch còn đóng. Break 38mm là khoảng cách tối thiểu để reed switch mở hoàn toàn. Vùng 30-38mm là vùng chuyển tiếp không xác định. Lắp đặt đúng cách: giữ khoảng cách đóng cửa dưới 10mm để đảm bảo tiếp điểm chắc chắn.

Cách lắp đặt B-1M

Phần cảm biến (dây ra) gắn cố định lên khung cửa, phần nam châm gắn lên cánh. Giữ hai phần thẳng hàng và song song nhau. Khoảng cách khuyến nghị khi cửa đóng: 5-10mm. Tuyệt đối không lắp lên khung cửa kim loại vì kim loại làm giảm từ trường và có thể gây đọc sai.

Với cửa nhôm kính hoặc cửa có khung kim loại, cần kê miếng đệm nhựa (shim) để tách biệt thiết bị khỏi bề mặt dẫn điện. Cửa kính cường lực, cửa gỗ, cửa nhựa uPVC đều phù hợp lắp trực tiếp.

So sánh các model cảm biến từ lắp nổi Satel

Model Kết nối Khoảng cách Make Kích thước Phù hợp
B-1M Dây ra trực tiếp 30mm 51x9x13.5mm Đi dây ẩn, lắp âm
B-1T Terminal vít 20mm 65.5x11.1x13.6mm Dây cứng, đấu nối dễ
K-1 BR Dây ra + 2EOL 18mm nhỏ Zone EOL, màu đồng
S-4 Terminal + tamper 18mm lớn hơn Cần tamper contact

Khi dự án cần giám sát tamper (chống mở thiết bị), chọn S-4 thay vì B-1M. Khi cần lắp chìm (flush), chọn B-2S hoặc B-2T.

Ứng dụng

B-1M phù hợp nhất cho cửa sổ, cửa ra vào thông thường trong khu dân cư và văn phòng. Lắp ngoài trời được nhưng cần chú ý che chắn mưa. Không có xếp hạng IP chính thức, tuy nhiên thiết kế lắp nổi có thể lắp ở hiên hoặc mái che nếu không tiếp xúc trực tiếp với mưa.

Mỗi bộ 10 cái cho phép lắp đặt toàn bộ cửa trong một căn hộ 2-3 phòng ngủ chỉ với 1 đơn hàng.

Tương thích hệ thống: không giới hạn trong hệ Satel

Reed switch là tiếp điểm cơ học thuần túy (dry contact NC), hoàn toàn không phụ thuộc giao thức hay thương hiệu. Bất kỳ hệ thống nào nhận tín hiệu dry contact đều dùng được.

Hệ thống Satel:

Kết nối trực tiếp vào zone input NC của toàn bộ dòng trung tâm báo động Satel có dây: INTEGRA 128 Plus, INTEGRA 64 Plus, INTEGRA 64, INTEGRA 256 Plus, VERSA 10, VERSA 15, PERFECTA 16, PERFECTA 16-WRL, PERFECTA 32-WRL, PERFECTA-IP 32-WRL. Trong INTEGRA/VERSA: cấu hình zone type NC qua phần mềm DLOADX. Không cần module mở rộng trừ khi tổng số zone vượt quá zone onboard của trung tâm.

Hệ thống báo động khác:

Kết nối thẳng vào zone input NC của Paradox MG/SP/EVO, DSC PowerSeries, Bosch B/G-Series, Honeywell Galaxy, Texecom Premier, Ajax Systems (qua module wired), Hikvision DS-PD2101, Dahua ARD1231. Không cần adapter, không cần lập trình gì thêm ngoài cài đặt zone type trên panel.

KNX: binary input module:

Cảm biến từ kết nối trực tiếp vào các module binary input KNX có sẵn tại KNXStore: Kanonbus KTE8UP (8 kênh dry contact), Satel KNX-BIN24 (24 kênh), hoặc Kanonbus KTE310MS (điều khiển chiếu sáng + input). Mỗi cảm biến từ chiếm 1 channel binary input. Trong ETS: cấu hình input type "contact NC", mapping vào group address trạng thái cửa. Logic tự động hóa KNX (tắt điều hòa khi cửa mở, cảnh báo cửa sổ mở khi mưa) chạy trực tiếp trên bus KNX TP, không cần trung tâm báo động.

BACnet/Modbus: I/O module:

Trong BMS (Building Management System), trạng thái cửa/cổng giám sát qua I/O module có giao tiếp BACnet/IP hoặc Modbus RTU. Ví dụ: Wago 750-Series, Phoenix Contact Axioline, Beckhoff KL/EL-series digital input. Kết nối cảm biến từ vào DI (digital input), cấu hình BACnet Binary Value hoặc Modbus coil để đọc trạng thái.

Home automation (Shelly, Fibaro, Z-Wave):

Với hệ thống nhà thông minh như Home Assistant, input zone từ Shelly UNI, Fibaro Smart Implant, hay Z-Wave IO8 nhận dry contact trực tiếp. Đặc biệt phù hợp cải tạo nhà cũ: giữ nguyên cảm biến từ đã lắp, thay trung tâm báo động cũ bằng hệ smarthome hiện đại.

Lưu ý cho SI khi mix hệ thống:

Khi dự án dùng hỗn hợp (báo động Satel + BMS BACnet + KNX), có thể đấu 1 cảm biến từ song song vào nhiều input khác nhau, miễn là không vượt quá dòng tải tổng cộng của tiếp điểm reed switch (thường 100-500mA tuỳ model). Kiểm tra thông số current rating tiếp điểm trong datasheet trước khi mắc song song nhiều input.

Tiêu chuẩn châu Âu và lợi thế so với cảm biến thông thường

Cảm biến từ Satel sản xuất tại Ba Lan, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn châu Âu bắt buộc cho thiết bị an ninh. Đây là điểm khác biệt thực chất so với hàng không rõ xuất xứ hoặc hàng OEM không có kiểm định độc lập.

EN50130-5 Class II: kiểm định môi trường thực tế:

EN50130-5 là tiêu chuẩn châu Âu quy định điều kiện môi trường mà thiết bị báo động phải chịu được. Class II bao gồm dải nhiệt -10°C đến +55°C (S-4 mở rộng đến -30°C), thử nghiệm va đập cơ học, rung động, và độ ẩm 93±3%. Thiết bị đạt EN50130-5 phải qua thử nghiệm tại phòng lab độc lập theo quy trình chuẩn, không phải tự công bố. Với cảm biến không có chứng nhận này, hiệu suất trong điều kiện khắc nghiệt không được đảm bảo.

CE Declaration of Conformity:

Satel công bố CE Declaration đầy đủ tại www.satel.eu/ce. Đối với thiết bị an ninh, CE yêu cầu tuân thủ EMC Directive (tương thích điện từ) và Radio Equipment Directive (nếu có wireless). Thiết bị không có CE thực chất có thể gây nhiễu hoặc bị nhiễu bởi thiết bị điện khác trong công trình, dẫn đến false alarm hoặc bỏ lỡ alarm.

Tiếp điểm Ruthenium (Ru): không phải tiếp điểm thông thường:

Reed switch trong cảm biến Satel dùng tiếp điểm Ruthenium, điện trở 150mΩ, tuổi thọ tối thiểu 360,000 cycles. Ở điện áp thấp 5-12V DC phổ biến trong hệ báo động, tiếp điểm vàng mạ hoặc kim loại thông thường dễ bị oxy hóa theo thời gian, dẫn đến tăng điện trở tiếp xúc và lỗi zone intermittent khó debug. Ruthenium duy trì điện trở ổn định trong dải điện áp thấp. 360,000 cycles tương đương khoảng 20 năm với cửa mở/đóng 50 lần/ngày.

Sealed body: chống bụi và ẩm:

Toàn bộ phần cảm biến và nam châm được đúc kín (sealed body). Không có điểm vào của bụi, côn trùng, hoặc hơi ẩm. Đây là yêu cầu quan trọng cho cảm biến lắp tại cửa ra vào, nơi thường xuyên bị thay đổi áp suất khí và tiếp xúc gián tiếp với môi trường ngoài.

Kết luận

B-1M là lựa chọn chuẩn cho lắp đặt số lượng lớn nhờ thiết kế đơn giản, tin cậy và giá thành phải chăng khi mua bộ 10. Với nhu cầu có EOL hoặc tamper, xem thêm K-1 BRS-4. Phiên bản không dây tương đương là MMD-300.

Câu hỏi thường gặp

Hai dây ra của B-1M đấu thẳng vào zone input của trung tâm. Trung tâm Satel (VERSA, INTEGRA, PERFECTA) cấu hình zone type NC (thường đóng). Khi cửa mở, tiếp điểm hở, zone vào trạng thái alarm.

B-1M không tích hợp EOL resistor. Nếu trung tâm yêu cầu zone với EOL (chống cắt dây), cần lắp thêm điện trở ngoài hoặc chọn K-1 BR có EOL sẵn.

Phần cảm biến có 2 dây ra (chứa reed switch), gắn lên khung cố định. Phần nam châm không có dây, gắn lên cánh cửa di động.

Khi hai phần cách nhau dưới 30mm, tiếp điểm đóng (trung tâm thấy zone bình thường). Khi hơn 38mm, tiếp điểm mở (zone báo động). Khuyến nghị: lắp sao cho khoảng cách khi cửa đóng là 5-10mm để có biên an toàn.

Không khuyến nghị. Kim loại làm suy giảm từ trường, có thể làm giảm khoảng cách Make thực tế. Nếu bắt buộc, dùng miếng đệm nhựa dày 3-5mm tách biệt thiết bị khỏi bề mặt kim loại.

Có thể lắp hiên, mái che không bị mưa trực tiếp. Không nên lắp nơi bị mưa, sương muối, hoặc ngập nước. Không có xếp hạng IP. Với vị trí ngoài trời đầy đủ, chọn B-3A (vỏ kim loại bọc cáp giáp).

Tùy model VERSA: VERSA 5 có 5 zone, VERSA 15 có 15 zone, VERSA PLUS có 30 zone (có thể mở rộng). Mỗi B-1M chiếm 1 zone.

B-1M là lắp nổi, kích thước 51x9x13.5mm, nhìn thấy từ ngoài. B-2S là lắp chìm vào gỗ/nhựa, đường kính Ø6.5mm, gần như tàng hình sau khi lắp. Khi cần thẩm mỹ cao, dùng B-2S.

Reed switch cơ học thông thường có tuổi thọ 100-1000 triệu lần đóng ngắt. Với tần suất mở cửa 50 lần/ngày, thiết bị hoạt động trên 5.000 năm trước khi mòn cơ học. Thực tế thiết bị thường bị thay vì nâng cấp hệ thống trước khi hỏng.