Cảm biến khí gas LPG Satel DG-1 LPG - Cảnh báo sớm 10% LEL trước khi đến ngưỡng nguy hiểm

Satel DG-1 LPG phát hiện nồng độ nguy hiểm của khí propane-butane (khí hóa lỏng LPG) bằng thuật toán kỹ thuật số với bù nhiệt độ. Khác với cảm biến analog chỉ có 1 ngưỡng báo động, DG-1 LPG có 2 ngưỡng: prealarm khi nồng độ đạt 10% LEL (ngưỡng nổ dưới) và alarm khi đạt 20% LEL. Cảnh báo sớm cho phép sơ tán và thông gió trước khi nồng độ khí tiếp cận vùng nguy hiểm thực sự. Cảm biến TGS2610 của Figaro được giám sát điện tử liên tục, tự báo lỗi khi cảm biến hỏng. Tuổi thọ cảm biến 5 năm theo datasheet Satel.

Khí LPG nặng hơn không khí tại sao phải lắp sát sàn

Propane (C3H8) có tỷ trọng 1,56 kg/m3 và butane (C4H10) có tỷ trọng 2,70 kg/m3, đều nặng hơn không khí (1,20 kg/m3). Khi rò rỉ, LPG chìm xuống dưới và tích tụ ở vùng sàn, góc phòng, dưới gầm bếp, hố ga. DG-1 LPG phải lắp ở vị trí thấp, sát sàn, để phát hiện tích tụ khí ở nơi nó thực sự đọng lại.

Lắp DG-1 LPG ở vị trí cao sẽ bỏ lỡ rò rỉ cho đến khi nồng độ đủ để bốc lên tầm cao, lúc đó nồng độ tổng thể trong phòng đã ở mức nguy hiểm. Đây là lỗi lắp đặt phổ biến nhất cần tránh.

Hai mức cảnh báo prealarm và alarm

DG-1 LPG duy nhất trong dòng DG-1 (cùng với DG-1 ME) có tính năng prealarm. Khi nồng độ propane-butane đạt 10% LEL, cảm biến phát tín hiệu prealarm bằng âm thanh và LED (nhấp nháy 0,25 giây ON / 1 giây OFF lặp lại). Ngõ ra NC relay không thay đổi trạng thái ở prealarm, panel không ghi nhận alarm.

Khi nồng độ vượt 20% LEL, DG-1 LPG chuyển sang alarm: âm thanh và LED liên tục (1 giây ON / 1 giây OFF), ngõ ra NC relay hở, panel nhận tín hiệu alarm. Cảm biến dừng báo khi nồng độ giảm xuống dưới ngưỡng, nhưng có thể có độ trễ vài phút do đặc tính sensor khí học.

Giám sát cảm biến và nguồn cấp

Không như DG-1 CO, cảm biến TGS2610 trong DG-1 LPG được giám sát điện tử liên tục. Nếu cảm biến hỏng, thiết bị báo trouble: âm thanh và LED nháy nhanh (0,25 giây ON / 0,25 giây OFF), ngõ relay hở. Cũng báo trouble khi điện áp nguồn giảm dưới 9V trong hơn 2 giây.

Giám sát sensor đảm bảo hệ thống không rơi vào trạng thái "silent failure" (cảm biến chết nhưng panel không biết). Tuổi thọ trung bình cảm biến TGS2610 là 5 năm, sau đó cần thay thế toàn bộ thiết bị.

Lắp đặt và vị trí

DG-1 LPG lắp trong nhà, sát sàn (vị trí thấp, dưới gầm bếp hoặc ngay bên cạnh bình gas). Không lắp trong không gian có thiết bị công nghiệp đang hoạt động vì nhiệt độ và hóa chất có thể ảnh hưởng cảm biến.

Sau khi cấp nguồn, thiết bị tự kiểm tra và phát 3 tiếng bíp ngắn kèm LED nhấp nháy. Không dùng bật lửa gas hay phương pháp tùy tiện để test cảm biến. Satel kiểm tra tại xưởng bằng hỗn hợp khí đặc biệt.

DG-1 LPG khác gì cảm biến chất lượng không khí và các biến thể DG-1

Security gas detector vs. air quality monitor: hai mục đích khác nhau hoàn toàn

DG-1 LPG là thiết bị an ninh phát hiện rò rỉ khí nguy hiểm, không phải thiết bị đo môi trường. Điểm khác biệt cốt lõi:

Tiêu chí DG-1 LPG Air quality monitor (Kaiterra, Eve Room, Kanonbus)
Mục đích Phát hiện khí dễ cháy, kích relay ngắt gas/còi Đo PM2.5, CO2, VOC, TVOC để đánh giá sức khỏe
Output Relay NC binary: alarm hoặc không Giá trị số liên tục qua KNX / Thread / BLE / API
Khí phát hiện Chỉ LPG (propane-butane) Không phát hiện LPG hay methane
Ngưỡng Cố định theo % LEL dễ cháy nổ Không có ngưỡng bảo mật, không có relay
Ứng dụng Bếp gas, kho LPG, nhà máy Văn phòng, phòng ngủ, trường học, BMS tòa nhà

Kaiterra Laser Egg+ CO2, Kanonbus KTEAQS-T3/T7, Eve Room, và Kaiterra Sensedge Mini đo chỉ số môi trường phục vụ sức khỏe, không thể thay thế DG-1 LPG trong ứng dụng an toàn cháy nổ. Hai loại giải quyết bài toán khác nhau và hoàn toàn có thể cùng triển khai trong một dự án.

So sánh 3 biến thể DG-1: phải chọn đúng loại khí

Cả ba biến thể có cùng form factor Ø97mm, cùng relay output, cùng tích hợp Satel/KNX/BACnet. Khác biệt nằm ở loại khí, vị trí lắp, và ngưỡng kích hoạt:

  DG-1 LPG DG-1 ME DG-1 TCM
Khí phát hiện Propane-butane (LPG) Methane (CH4) Trichloromethane / soporific
Cảm biến TGS2610 TGS2611 TGS832
LED Xanh lá Vàng Xanh lam
Tỉ trọng khí Nặng hơn không khí Nhẹ hơn không khí Nặng hơn không khí
Vị trí lắp Sát sàn, tối đa 30 cm Sát trần, tối đa 30 cm Sát sàn, tối đa 50 cm
Prealarm Có (10% LEL) Có (10% LEL) Không
Ngưỡng alarm 20% LEL 20% LEL 6000 ppm CHCl3
Dòng standby 35 mA 35 mA 85 mA

Không có biến thể DG-1 nào phát hiện được nhiều loại khí cùng lúc. DG-1 LPG chỉ nhạy với propane-butane, nếu bếp dùng gas đô thị (methane) phải dùng DG-1 ME. Nhà dùng cả bình gas lẫn đường ống cần lắp cả hai biến thể, đặt ở vị trí tương ứng (sàn cho LPG, trần cho ME).

Tương thích hệ thống

Hệ thống Satel

Ngõ ra NC relay kết nối vào zone input của tất cả panel Satel. Phù hợp tích hợp vào:

INTEGRA 128 Plus, INTEGRA 64 Plus, INTEGRA 64, INTEGRA 256 Plus, VERSA 10, VERSA 15, PERFECTA 16, PERFECTA 32-WRL, PERFECTA-IP 32-WRL.

Hệ thống KNX

Ngõ ra NC kết nối vào module binary input KNX như KTE8UP hoặc KNX-BIN24. Tín hiệu alarm trở thành datapoint KNX, tích hợp vào logic khóa van gas, bật quạt thông gió, hoặc gửi cảnh báo qua hệ BMS.

BACnet/Modbus và PLC

Digital input của I/O module BACnet/Modbus nhận tín hiệu NC từ DG-1 LPG, phù hợp tích hợp vào BMS tòa nhà thương mại hoặc hệ SCADA. PLC với digital input cũng đọc trực tiếp ngõ relay.

Kết luận

Satel DG-1 LPG là cảm biến khí gas propane-butane kỹ thuật số với cảnh báo sớm 2 cấp độ, giám sát cảm biến tự động, và ngõ ra NC relay tương thích mọi panel an ninh Satel cũng như module binary input KNX. Lắp đặt đúng vị trí thấp sát sàn, định kỳ thay thiết bị sau 5 năm, và đấu dây zone 24 giờ để đảm bảo giám sát liên tục không phụ thuộc trạng thái kích hoạt của hệ thống.

Câu hỏi thường gặp

LPG (propane và butane) nặng hơn không khí, chìm xuống và tích tụ ở vùng thấp: sàn nhà, gầm bếp, hố ga. Lắp cảm biến ở vị trí thấp giúp phát hiện tích tụ khí đúng nơi xảy ra thực tế. Lắp cao sẽ phát hiện trễ, khi nồng độ toàn phòng đã ở mức nguy hiểm.

Prealarm kích hoạt ở 10% LEL: âm thanh và LED cảnh báo nhưng ngõ relay không thay đổi, panel không nhận alarm. Alarm kích hoạt ở 20% LEL: âm thanh + LED liên tục, relay hở, panel ghi nhận sự kiện alarm. Prealarm là cảnh báo sớm cho người trong nhà sơ tán và thông gió trước khi tình huống leo thang.

Tuyệt đối không. Satel nghiêm cấm dùng bật lửa gas hoặc phương pháp tùy tiện. Thiết bị được kiểm tra trong nhà máy bằng hỗn hợp khí đặc biệt có nồng độ kiểm soát chính xác. Test bằng bật lửa có thể làm hỏng cảm biến và gây nguy hiểm.

Có. Cảm biến TGS2610 được giám sát điện tử liên tục. Khi cảm biến hỏng, thiết bị báo trouble qua âm thanh và LED, đồng thời kích ngõ relay về trạng thái alarm. Giúp tránh "silent failure" khi cảm biến chết mà hệ thống không biết.

Đấu dây NC và COM vào cặp terminal zone của INTEGRA. Cấu hình zone là "gas detector" hoặc "24-hour zone" để hệ thống luôn giám sát dù partition ở trạng thái nào. Tamper nối vào zone tamper hoặc chung với tamper zone.

Có. Jumper trên bo mạch khi tháo ra sẽ vô hiệu hóa âm thanh báo động. Trong ứng dụng tích hợp BMS hoặc hệ an ninh trung tâm, có thể tắt còi cục bộ và để panel xử lý cảnh báo qua bộ hiển thị hoặc truyền thông.

Nguồn 12V DC ±15%, dòng standby 35mA, tối đa 45mA. Thường cấp từ nguồn phụ APS-15 hoặc nguồn tích hợp trong panel. Dòng tiêu thụ cao hơn cảm biến thông thường do cảm biến khí điện hóa cần làm nóng. Tính vào budget nguồn khi thiết kế hệ thống.

Về nguyên tắc kỹ thuật có thể, nhưng cần kiểm tra quy định PCCC địa phương. Nhà kho gas thường yêu cầu thiết bị an toàn ex-proof (chống cháy nổ) theo ATEX, trong khi DG-1 LPG không có chứng nhận ATEX. Tham khảo cơ quan PCCC trước khi triển khai trong khu vực nguy hiểm cháy nổ.

DG-1 LPG được tối ưu cho propane-butane. Cảm biến TGS2610 có thể phản ứng với một số hydrocarbon khác, nhưng không tối ưu và không được Satel xác nhận. Không dùng DG-1 LPG để phát hiện methane (dùng DG-1 ME) hay khí carbon monoxide (dùng DG-1 CO).