Công trình xanh là gì? Việc xây dựng các công trình gây tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên. Điều này sẽ gây nên các phản ứng biến đổi khí hậu làm ảnh hưởng đến tương lai của toàn nhân loại. Do đó các tiêu chuẩn xanh ra đời nhằm gắn kết giữa lợi ích phát triển xã hội với môi trường. Vậy tiêu chuẩn công trình xanh là gì? Có các tiêu chuẩn công trình xanh nào? Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây nhé.
Tiêu chuẩn công trình xanh LEED là gì?
LEED là một trong những tiêu chuẩn công trình xanh có độ uy tín cao và được áp dụng rộng rãi. Bộ tiêu chuẩn LEED do hội đồng USGBC (US Green Building Council) ban hành. Ban đầu, tiêu chuẩn này chỉ áp dụng tại Mỹ. Dưới tác động của việc mở rộng giao thương, LEED dần được tín nhiệm dùng làm chuẩn đánh giá cho nhiều công trình trên các quốc gia khác.
Để được công nhận theo chuẩn LEED, công trình cần đảm bảo nghiêm ngặt các chỉ tiêu tiên quyết về năng lượng và môi trường. Tại các tòa nhà, công trình LEED phải có mảng xanh, thân thiện với môi trường nhưng đảm bảo không gây hại cho tự nhiên và không vượt quá chi phí đề ra.
Công trình xanh tiêu chuẩn LEED tập trung vào những tiêu chí gì?
Hệ thống đánh giá công trình xanh LEED dựa trên nhiều nhóm tiêu chí liên quan đến hiệu quả môi trường, sức khỏe con người và khả năng vận hành bền vững.
Mỗi tiêu chí không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của công trình mà còn hướng đến việc nâng cao chất lượng sống cho người sử dụng. Cụ thể bao gồm:
- Tối ưu hóa tiêu thụ điện năng thông qua thiết kế thông minh và các hệ thống điều khiển tự động (Ví dụ, việc sử dụng cảm biến hiện diện, điều khiển chiếu sáng DALI-KNX, và bộ điều khiển HVAC thông minh giúp công trình giảm đáng kể mức sử dụng năng lượng mà vẫn đảm bảo sự tiện nghi).
- Các hệ thống giám sát và điều khiển lưu lượng tưới tiêu, thiết bị vệ sinh thông minh hoặc cảm biến phát hiện rò rỉ nước có thể giúp công trình đạt điểm trong nhóm tiêu chí Water Efficiency (WE).
- LEED yêu cầu kiểm soát và duy trì môi trường trong nhà sạch sẽ, ít ô nhiễm. Cảm biến CO₂, VOCs, độ ẩm từ hệ sinh thái KNX giúp kích hoạt hệ thống thông gió tự động khi cần, góp phần cải thiện sức khỏe người sử dụng.
- Môi trường sống bên trong có đủ chất lượng không. Hệ thống điều khiển tập trung, hiển thị dữ liệu tiêu thụ theo thời gian thực, điều khiển từ xa qua điện thoại, và khả năng tích hợp toàn bộ các hệ thống điện – nước – HVAC – ánh sáng vào một nền tảng duy nhất.
- Lựa chọn vị trí dự án gần các điểm giao thông công cộng, kết nối thuận tiện để giảm phát thải do phương tiện cá nhân. Tiêu chí này thường liên quan đến quy hoạch tổng thể.
- Ưu tiên các vật liệu có nguồn gốc bền vững, khả năng tái chế cao, hoặc ít phát thải.
Với sự kết hợp giữa thiết kế thông minh và công nghệ điều khiển tự động, các công trình hiện đại ngày nay không chỉ đạt được chứng nhận công trình xanh như LEED mà còn tạo nên không gian sống tiện nghi, tiết kiệm và có trách nhiệm với môi trường – đặc biệt trong các dự án hướng đến LEED Gold hoặc cao hơn.
Có bao nhiêu cấp đánh giá công trình xanh LEED?
Hệ thống chứng nhận LEED áp dụng thang điểm tối đa 110 điểm, trong đó công trình sẽ được xếp hạng theo 4 cấp độ như sau:
- 40-49 điểm: đủ để nhận chuẩn LEED (Chứng nhận Certified).
- 50-59 điểm: đạt chứng nhận Bạc (Silver).
- 60-79 điểm: cấp cho công trình đạt chuẩn Vàng (Gold).
- 80 điểm trở lên dành cho những công trình Bạch Kim ( chứng nhận Platinum).
LEED Gold là cấp độ cao thể hiện sự đầu tư nghiêm túc vào các chiến lược xanh mang lại lợi ích lâu dài về môi trường, tài chính và sức khỏe người sử dụng.
Để đáp ứng các tiêu chí này, các giải pháp smarthome hiện đại đóng vai trò rất quan trọng. Ví dụ, hệ thống cảm biến chuyển động, bộ điều khiển chiếu sáng DALI-KNX, điều hòa và rèm cửa tự động giúp tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và nâng cao tiện nghi.
Các cảm biến chất lượng không khí (CO₂, độ ẩm, VOCs) kết hợp với hệ thống thông gió tự động hỗ trợ duy trì môi trường trong lành và đạt điểm trong nhóm tiêu chí chất lượng không khí.
Ngoài ra, việc tích hợp giao diện điều khiển trung tâm (KNX touch panel), hệ thống giám sát năng lượng, BMS server cũng giúp công trình thể hiện năng lực quản lý vận hành thông minh – yếu tố được cộng điểm trong mục "Đổi mới".
Ngay cả các tiêu chí như “tiết kiệm nước” cũng có thể được hỗ trợ nhờ cảm biến lưu lượng và điều khiển tưới tự động.
Tất cả các sản phẩm thuộc hệ sinh thái KNX đều có thể được lập trình để tuân thủ chiến lược tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và cải thiện hiệu suất môi trường – phù hợp với định hướng thiết kế đạt chứng nhận LEED Gold..
Tiêu chuẩn công trình xanh LOTUS là gì?
LOTUS là bộ chuẩn đánh giá do Việt Nam đề ra. Đây là chuẩn xanh đầu tiên của nước nhà lập ra nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đối với biến đổi khí hậu. LOTUS được chính Hội đồng Công trình xanh Việt Nam (VGBC) và tổ chức Hội đồng Công trình xanh Thế giới (World GBC) chấp thuận và ban hành.
Khác với các chuẩn công trình xanh khác, LOTUS tập trung đánh giá và kiểm định thông qua so sánh và đối chiếu với các quy định chung về luật cũng như quy định xây dựng kiến trúc tại Việt Nam. Điều này giúp đánh giá sâu sát và tương thích với thực tế hơn.
Tiêu chí đánh giá công trình theo chuẩn LOTUS?
LOTUS thiết kế bộ tiêu chí đánh giá theo chuỗi vòng đời công trình – từ thiết kế, thi công đến vận hành – với mục tiêu đảm bảo toàn diện hiệu quả môi trường, kinh tế và sức khỏe người sử dụng. Hệ thống gồm 7 nhóm tiêu chí như sau.
| Tiêu chí LOTUS | Nội dung tiêu chí |
| Nước (Water Efficiency – WAT) | Tối ưu hóa sử dụng nước sạch và tái sử dụng nước mưa. Tích hợp thiết bị tưới tự động hoặc cảm biến lưu lượng để giảm áp lực hạ tầng và tránh lãng phí. |
| Năng lượng (Energy & Atmosphere – ENE) | Giảm tiêu thụ điện qua thiết kế thụ động và hệ thống HVAC hiệu suất cao. Ứng dụng điều khiển chiếu sáng KNX, cảm biến hiện diện và mô-đun theo dõi điện năng để tối ưu hiệu suất. |
| Vật liệu và tài nguyên (Materials & Resources – MRS) | Ưu tiên vật liệu tái chế, ít phát thải. Sử dụng hệ thống điều khiển trung tâm để giám sát tiến độ và quản lý tiêu thụ vật tư theo thời gian thực. |
| Sức khỏe và tiện nghi (Health & Comfort – HCO) | Đảm bảo ánh sáng tự nhiên và chất lượng không khí. Có thể ứng dụng cảm biến CO₂, VOCs, độ ẩm kết hợp hệ thống thông gió tự động từ hệ sinh thái KNX cho công trình. |
| Địa điểm và môi trường (Site & Environment – SIT) | Giảm ảnh hưởng đến hệ sinh thái và kết nối hạ tầng tốt. Hỗ trợ thông qua giám sát môi trường vi mô và hệ thống cảnh báo thời tiết từ nền tảng smart home. |
| Quản lý (Management – MGT) | Đảm bảo vận hành hiệu quả và đào tạo người dùng. Quản lý qua giao diện điều khiển tập trung hoặc dashboard trực quan do KNXStore cung cấp. |
| Hiệu năng vượt trội (Innovation) | Điểm thưởng cho ứng dụng công nghệ mới. Phát huy vai trò của tự động hóa điều khiển, tối ưu vận hành và phân tích dữ liệu tiêu thụ để vượt tiêu chuẩn thông thường. |
Các cấp bậc đánh giá công trình chuẩn LOTUS
Tương tự như LEED, hệ thống LOTUS sử dụng cơ chế tích điểm để xác định cấp độ chứng nhận công trình xanh. Tuy nhiên, thay vì tính điểm tuyệt đối, LOTUS đánh giá theo tỷ lệ phần trăm điểm đạt được so với tổng số điểm tối đa của hệ thống (100%). Các cấp độ bao gồm:
- LOTUS Certified: các tiêu chí đạt 40% so với chuẩn mực đề ra.
- LOTUS Silver: đạt 55% dựa trên những chỉ tiêu của chuẩn mực.
- LOTUS Gold: công trình được kiểm định và đạt 65% so với quy chuẩn.
- LOTUS Platinum: dành cho những công trình kiến trúc đạt hơn 75% yêu cầu của chuẩn LOTUS.
Councial House 2 tại Melbourne là một trong những công trình xanh nổi tiếng với việc sử dụng năng lượng thụ động, giảm mức tiêu thụ điện và nước lần lượt là 80% và 75%
Hiện nay, các nhà thầu xây dựng đều cố gắng đạt chuẩn LEED và LOTUS. Đây chính là lời tuyên bố tốt nhất về uy tín và chất lượng môi trường sống, làm việc cũng như học tập mà vẫn đảm bảo phát triển bền vững với môi trường.
Tiêu chuẩn công trình xanh EDGE là gì?
Trong khi chuẩn LEED và LOTUS đều là chứng nhận công trình xanh được Hội đồng Công trình xanh và Hội đồng Kiến trúc ban hành thì EDGE là một quy chuẩn được Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới (World Bank) đề ra. Đây là hệ thống chứng nhận Xanh cấp cho những công trình biết dùng tài nguyên hợp lý, đưa ra những giải pháp môi trường bền vững và có chi phí hợp lý.
EDGE được nhiều nhà đầu tư yêu thích vì các tiêu chí đánh giá rõ ràng, đơn giản chủ yếu là: Tiết kiệm nước - Tiết Kiệm năng lượng - Tiết kiệm vật liệu. Điều này giúp các nhà thầu có những phương án thích hợp trong thiết kế và thi công nhằm đạt được chuẩn EDGE. Hệ thống này hiện đang được áp dụng rộng rãi tại hơn 100 quốc gia, bao gồm Việt Nam.
EDGE đánh giá công trình dựa trên ba nhóm tiêu chí cốt lõi:
- Tiết kiệm năng lượng
- Tiết kiệm nước
- Giảm hàm lượng năng lượng hàm chứa trong vật liệu xây dựng
Mỗi công trình muốn đạt chứng nhận EDGE cần chứng minh tối thiểu 20% mức tiết kiệm ở cả ba hạng mục so với công trình thông thường. Điều này giúp các nhà đầu tư dễ dàng lên kế hoạch kỹ thuật và chi phí cho việc đạt chuẩn xanh ngay từ giai đoạn thiết kế.
Nên bắt đầu gia tăng điểm công trình xanh từ đâu?
Như đã phân tích ở trên, công trình xanh là những dự án xây dựng tiết kiệm và sử dụng năng lượng cũng như tài nguyên một cách hiệu quả, đồng thời đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Điều này bao gồm việc tuân theo các nguyên tắc từ giai đoạn thiết kế, xây dựng cho đến quản lý và vận hành công trình, và phát triển một tổ chức với tư duy hướng tới môi trường.
Để gia tăng điểm số công trình xanh hiệu quả, các dự án nên ưu tiên đầu tư vào những hạng mục có tác động lớn đến tiêu chí đánh giá nhưng vẫn dễ tích hợp về mặt kỹ thuật và chi phí. Một trong những hướng đi chiến lược là sử dụng các thiết bị thông minh thuộc hệ sinh thái KNX, giúp tối ưu hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng môi trường trong công trình. Dưới đây là các nhóm giải pháp nên ưu tiên triển khai:
Cảm biến ánh sángTự động hóa chiếu sáng – tiết kiệm năng lượng ngay từ cơ bản
Các hệ thống cảm biến hiện diện và bộ điều khiển chiếu sáng KNX/DALI có thể giúp tự động tắt/mở đèn theo sự hiện diện, thời gian trong ngày hoặc mức độ ánh sáng tự nhiên. Điều này giúp giảm lượng điện tiêu thụ không cần thiết, đồng thời đạt điểm trong nhóm Energy Efficiency (LEED/LOTUS) và Tiết kiệm năng lượng (EDGE).
Ngoài ra, chủ sở hữu và người quản lý tòa nhà có thể sử dụng cảm biến để giám sát và tối ưu hiệu suất tòa nhà, xác định các cơ hội tiết kiệm năng lượng, cải thiện việc sử dụng không gian, v.v.. Từ đó nâng cao khả năng quản lý tòa nhà. Để triển khai cảm biến và kiểm soát ánh sáng một cách hiệu quả trong các dự án tòa nhà, bạn cần xem xét đến nhiều yếu tố như: Loại và vị trí của cảm biến, cấu hình và khả năng tích hợp của chúng với các hệ thống khác, v.v..
Xem nhanh các cảm biến hiện diện DALI nâng cao hiệu quả chiếu sáng:
Ngoài ra, chủ sở hữu và người quản lý tòa nhà có thể sử dụng cảm biến để giám sát và tối ưu hiệu suất tòa nhà, xác định các cơ hội tiết kiệm năng lượng, cải thiện việc sử dụng không gian, v.v.. Từ đó nâng cao khả năng quản lý tòa nhà. Để triển khai cảm biến và kiểm soát ánh sáng một cách hiệu quả trong các dự án tòa nhà, bạn cần xem xét đến nhiều yếu tố như: Loại và vị trí của cảm biến, cấu hình và khả năng tích hợp của chúng với các hệ thống khác, v.v..
Hệ thống điều khiển rèm tự động
Nếu bạn đang tìm phương án tiết kiệm năng lượng cho tòa nhà, thì hãy bắt đầu xem xét đến các loại rèm cửa. Thiết bị này có thể mang lại nhiều khoản tiết kiệm nhất nếu chúng ta biết cách sử dụng chúng hiệu quả. Chẳng hạn như chúng sẽ ngăn ánh sáng mặt trời vào những ngày hè, giúp không gian nhà ở mát hơn mà không quá phụ thuộc vào máy điều hòa.
Hiện nay, xu hướng tự động hóa trong các công trình ngày càng trở nên phổ biến, và rèm cửa cũng không là ngoại lệ. Rèm cửa sau khi được tích hợp bộ điều khiển điều hòa VRV/VRF KNX sẽ trở nên cực kỳ dễ sử dụng và còn có thể kiểm soát bằng điều khiển từ xa.
Xem nhanh các bộ điều khiển điều hoà VRV/VRF KNX Kanonbus:
Thiết bị đo lường chất lượng không khí
Chất lượng không khí trong nhà đóng một vai trò then chốt trong các tiêu chuẩn tòa nhà xanh và lành mạnh. Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã xếp ô nhiễm không khí trong nhà là nguy cơ hàng đầu đối với sức khỏe cộng đồng, do đó việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà cũng cần được thực thi nhanh chóng và kịp thời ở các tòa nhà công trình xanh.
Phương pháp được thực hiện dễ dàng và hiệu quả nhất là sử dụng các công nghệ tiên tiến để điều chỉnh hệ thống HVAC và hệ thống lọc. Công nghệ theo dõi và dự báo chất lượng không khí thông minh để giúp bạn kiểm soát chất lượng không khí trong nhà. Chẳng hạn như thiết bị đo lường chất lượng không khí Kaiterra Egg.
Một điểm quan trọng cần lưu ý là Kaiterra Egg không phải là máy lọc không khí, nó sẽ dự báo chất lượng không khí trong nhà và cho phép xác định ngay các nguồn ô nhiễm, khi nào nên bật máy lọc không khí và thậm chí giúp tự động hóa các thiết bị của bạn với ứng dụng riêng của Kaiterra.
Xem nhanh thiết bị đo lường chất lượng không khí:
Thiết bị Kaiterra Egg có công nghệ cảm biến tiên tiến để phát hiện các yếu tố ảnh hưởng đến không khí của bạn như PM 2.5 (bụi mịn), nhiệt độ, độ ẩm, VOC, CO2, v.v..
Như vậy, tiêu chuẩn công trình xanh là một trong những biện pháp thúc đẩy nhà đầu tư có định hướng phát triển lợi ích kinh tế dựa trên cam kết bền vững với môi trường. Tùy vào chi phí và những mục tiêu khác nhau mà nhà đầu tư hay chủ thầu sẽ lựa chọn tiêu chuẩn nào để áp dụng. Công trình đạt một trong các chuẩn LOTUS, LEED hay EDGE đều giúp nâng cao hình ảnh đẹp và uy tín trong mắt mọi người.
