Hai thiết bị này xử lý hai giới hạn khác nhau của bus. UIT IOT DR111 là bộ lặp kiêm bộ mở rộng trong hệ thống DALI-2: ghép với controller DALI-2 và nguồn bus phù hợp, nó kéo line tới 600m hoặc cho một địa chỉ điều khiển cả nhóm driver. Lunatone DALI-2 Expander 3 chỉ làm việc thứ hai, nhưng chia thành ba sub-line cách ly. Thiết bị DALI-2 Certified tra cứu được tại DALI Alliance Product Directory.

Ba giới hạn của một DALI line

Theo IEC 62386-101, một DALI line có tối đa 64 control gear và 64 control device, nguồn bus tối đa 250mA, và sụt áp từ nguồn tới thiết bị xa nhất không quá 2V. Kiến trúc bus và các Device Type nằm ở bài DALI là gì và kiến trúc hệ thống điều khiển chiếu sáng DALI. Phần này chỉ gắn từng giới hạn với thiết bị xử lý nó.

Giới hạnGiá trịChạm trần khiThiết bị xử lý
Số địa chỉ64 control gear, 64 control deviceMột khu có hơn 64 driverExpander: cả nhóm phía sau chiếm 1 địa chỉ
Nguồn busTối đa 250mA mỗi lineDriver, cảm biến, nút nhấn cùng lấy nguồn từ busRepeater hoặc expander có nguồn bus riêng phía output
Sụt áp dâyTối đa 2VLine dài hơn khoảng 300m với dây 1.5mm²Repeater: kéo line tới 600m (datasheet DR111)

Chiều dài tối đa còn phụ thuộc tiết diện dây. Mức tham khảo khi thiết kế là khoảng 100m với dây 0.5mm², 150m với 0.75mm² và 300m với 1.5mm². Công trình đi cáp 2 x 0.75mm² cho DALI sẽ chạm trần ở khoảng 150m, sớm hơn con số 300m mà nhiều bản vẽ mặc định.

DALI repeater: kéo dài line, giữ địa chỉ từng driver

Repeater là bộ lặp tín hiệu. Hai phía của repeater vẫn là một line logic, mỗi driver giữ short address riêng, và giới hạn 64 control gear tính chung cho cả hai phía. Vì vậy repeater không giải được bài toán hết địa chỉ.

Đổi lại, repeater trong suốt với controller: lệnh và phản hồi đi qua nguyên vẹn, nên controller vẫn query được trạng thái, lamp failure và mức dim của từng driver. Nếu dự án yêu cầu báo lỗi từng bóng, repeater là lựa chọn duy nhất trong hai loại. Phía output của DR111 còn có nguồn bus riêng 235mA, dùng khi tải của line hiện hữu vượt công suất nguồn.

DR111 fig2 repeater star EN

Không nối tiếp repeater, đấu hình sao

Theo DiiA Part 153 mà datasheet DR111 dẫn chiếu, mỗi line thường dùng một repeater. Khi cần nhiều repeater, phía DALI-IN của tất cả phải nối vào line chung có application controller. Không đặt application controller ở cả hai phía của một repeater.

Muốn phủ xa hơn thì đấu các repeater hình sao từ line chung, không nối tiếp chúng. Repeater nối tiếp trông hợp lý trên bản vẽ nhưng sai chuẩn, nên chốt topology trước khi kéo dây.

DALI expander: một địa chỉ cho cả nhóm driver

Expander tách phía output thành một DALI line riêng. Trên line chính, nó hiện ra như một control gear chiếm một short address, và mọi lệnh gửi tới địa chỉ đó được broadcast xuống toàn bộ driver phía sau.

lunatone dali 2 expander 3 vi du lap dat

Driver phía output không cần short address, nên driver mới xuất xưởng chưa đánh địa chỉ vẫn chạy ngay. Với ba dãy đèn mỗi dãy 20 driver, line chính chỉ mất 3 địa chỉ thay vì 60.

Cái giá là phản hồi. Expander forward lệnh độ sáng và lệnh cấu hình nhưng không chuyển query xuống, nên controller không biết driver nào hỏng. Vùng nào cần báo lỗi từng đèn, như lối thoát hiểm hay khu emergency, không nên đặt sau expander.

DR111 và Expander 3: cùng nguyên lý broadcast, khác thiết bị

UIT IOT DR111Lunatone DALI-2 Expander 3
Vai tròRepeater hoặc expander, chọn bằng DIP switchChỉ expander
Đầu ra1 cổng DALI-OUT3 output (A, B, C)
Địa chỉ chiếm trên line chínhExpander: 1. Repeater: không chiếm3 (mỗi sub-line một địa chỉ)
Nguồn bus phía output235mA50mA mỗi output
Số driver phía sauKhoảng 100 (khuyến nghị)Khoảng 20 mỗi sub-line (thực tế)
Cách ly1000V giữa DALI-IN và DALI-OUTReinforced isolation giữa input, output và mains
Cấu hìnhDIP switch, không cần phần mềmDALI Cockpit qua interface Lunatone
Device typeExpander chọn DT6, DT8-Tc hoặc DT8 màu bằng DIPForward lệnh DT8, không trả lời query device type
Chạy độc lậpKhông nêu trong datasheetCó, qua ngõ SwitchDim 230Vac
Query phía sauKhông chuyểnLamp failure chỉ báo theo cả sub-line

DR111: một thiết bị hai chế độ

DR111 có cổng DALI-IN đấu vào line chính và cổng DALI-OUT có nguồn bus tích hợp, hai cổng cách ly với nhau. DIP "operation mode" chọn repeater hoặc expander. Ở chế độ expander, device type phải khớp driver phía sau: DT6 cho LED đơn sắc, DT8-Tc cho tunable white, DT8 cho đèn màu.

Chế độ repeater cần thêm một DIP khai báo dòng định mức nguồn DALI phía DALI-IN (250mA, 130mA hoặc mức thấp nhất), và phải khớp với nguồn đang lắp trên line chính. DIP đặt sai không hiện trong phần mềm, nên ghi chế độ cùng vị trí DIP của từng DR111 lên sơ đồ line. Thông số đầy đủ nằm ở trang UIT IOT DR111.

Expander 3: ba sub-line cách ly

Lunatone DALI-2 Expander 3 có 1 DALI input và 3 output, mỗi output có nguồn bus 50mA, cách ly với input. Ba output hiện ra như ba control gear trên line chính. Điểm mạnh so với DR111 là cấu hình sâu qua DALI Cockpit: bảng group mặc định (G1 tới A, G4 tới A và B, G7 tới cả ba), min level, max level, power-on level và fade cho cả sub-line, cùng tùy chọn gửi lại bộ tham số mỗi 10 phút để driver thay mới tự nhận cấu hình.

lunatone dali 2 expander 3 so do 3 sub line

Một sensor đặt trên output thứ ba có thể điều khiển hai output còn lại qua group. Hạn chế là nguồn 50mA mỗi output, nên không hợp với sub-line tải nặng, và dữ liệu thiết bị không có chứng nhận UL (dự án yêu cầu linh kiện UL cần lưu ý khi lập hồ sơ).

Chọn theo vấn đề thực tế

Vấn đềChọnLý do
Line dài hơn khoảng 300m, vẫn cần báo lỗi từng đènDR111 chế độ repeaterGiữ địa chỉ, query được từng driver
Line chính thiếu nguồn bus khi thêm cảm biến, nút nhấnDR111 chế độ repeaterPhần tải mới chuyển sang DALI-OUT 235mA
Nhà xưởng, kho: mỗi dãy hơn 20 driver chạy cùng nhauDR111 expander DT61 địa chỉ cho khoảng 100 driver
Sảnh, hội trường tunable white chạy chung một sceneDR111 expander DT8-TcScene màu gửi qua 1 địa chỉ
Nhiều khu nhỏ (hành lang, cầu thang, kho) cần tách khỏi line chínhExpander 33 sub-line cách ly, group mapping
Nút nhấn 230V chạy độc lập, không có controller trung tâmExpander 3Ngõ SwitchDim 230Vac
Báo lỗi từng đèn trên cả vùngKhông dùng expanderExpander không chuyển query

Tính tải trước khi chọn

Mỗi driver DALI-2 lấy tối đa 2mA từ bus theo IEC 62386-101. Với DR111, nguồn 235mA cho khoảng 117 driver theo lý thuyết, và datasheet khuyến nghị khoảng 100 để chừa dự phòng. Cảm biến hay nút nhấn phía output phải trừ ra trước khi đếm driver.

Expander 3 chặt hơn nhiều. Một sub-line gồm 20 driver (40mA) và 2 module nút nhấn Lunatone DALI-2 MC (3,8mA mỗi module) đã tới 47,6mA, sát ngưỡng 50mA. Nên dừng ở khoảng 20 driver mỗi sub-line, và tách line riêng với nguồn bus 200mA khi khu vực lớn hơn.

Nguồn cho line chính chọn song song: DALI PS cho dòng đảm bảo 200mA, DALI PS2 lắp trần cho tối đa 250mA. Expander 3 ở kiểu mở rộng line chính vẫn cần nguồn DALI riêng phía input, vì 50mA của thiết bị chỉ cấp cho phía output. Khi commissioning mà line chính chưa có nguồn bus, DALI-2 USB 30mA có nguồn bus tích hợp 30mA là cách nhanh nhất để gán địa chỉ.

Kết luận

Chọn thiết bị bắt đầu từ việc xác định line đang chạm trần nào. Hết địa chỉ thì dùng expander và chấp nhận mất phản hồi từng đèn. Thiếu chiều dài hoặc nguồn bus thì dùng repeater và giữ nguyên địa chỉ. Muốn đưa DALI-2 ra tải hoặc lên mạng IP sau khi đã chia line, xem thêm cách mở rộng DALI-2 ra relay, dimmer triac, DMX và Modbus TCP, và giải mã DALI, DALI-2 và D4i nếu cần nắm lại chuẩn trước khi chọn. Kiểm tra chứng nhận từng thiết bị tại DALI Alliance Product Directory. Gửi mặt bằng chiếu sáng, số driver từng khu và tiết diện dây DALI cho đội kỹ thuật KNXStore để tính tải từng line.

Cần tư vấn giải pháp cho công trình của bạn? KNXStore.vn, Công ty CP Tích hợp Hệ thống Liên Minh. Địa chỉ: Văn phòng số SAV5-01.02, Lầu 1, Tháp 5, The Sun Avenue, 28 Mai Chí Thọ, Phường Bình Trưng, TP.HCM. Hotline: 0918.918.755. Email: sales@knxstore.vn